LLONGYFARCHIADAU
12 Mai 2026
Mae UCAC yn llongyfarch Plaid Cymru ar eu buddugoliaeth yn Etholiadau Senedd Cymru. Yn sgil ei gefndir, hyderwn fod gan ein Prif Weinidog newydd, Rhun ap Iorwerth, ymwybyddiaeth a dealltwriaeth o’r byd addysg. Edrychwn ymlaen yn ddisgwylgar at weld Plaid Cymru yn mynd i’r afael â’r heriau mawr a real sy’n wynebu byd addysg yng Nghymru heddiw. Mae’r Undeb eisoes wedi mynegi ei rwystredigaethau a’i siom ynghylch sefyllfa addysg yn ystod y blynyddoedd diwethaf. Mae maniffesto UCAC ar gyfer etholiadau’r Senedd yn datgan: ‘Mae’n amlwg nad yw materion creiddiol i sicrhau llwyddiant addysg wedi eu datrys yn ystod y degawdau [diwethaf]. Rydym wedi clywed digon o addewidion am wella amodau gwaith i athrawon.’ Ein gobaith yw y gwelwn fwy nag addewidion gan y Llywodraeth newydd ac y gwelwn weithredu pendant ac effeithiol, gan sicrhau canlyniadau gwirionedd a chadarnhaol, er budd ein gweithlu addysg.
Croesawn y pwysigrwydd a roddwyd i addysg gan Blaid Cymru ac edrychwn ymlaen at weld y Blaid yn gweithredu’n syth, yn unol â’r hyn a addawyd ganddynt yn y ddogfen ‘Y 100 Diwrnod Cyntaf.’ Mae Plaid Cymru wedi nodi yn y ddogfen honno y ‘bydd addysg yn hollol greiddiol i uchelgais llywodraeth Plaid Cymru ar gyfer Cymru – dyma’r allwedd i ddatgloi cyfleoedd newydd a gwell, ac adeiladu’r genedl fwy hyderus, arloesol a chynhyrchiol y gwyddom y gall Cymru fod.’ Yn ‘Y 100 Diwrnod Cyntaf’, mae’r Blaid wedi nodi y meysydd y maent am roi sylw iddynt yn y cyfnod cynnar – codi safonau; agwedd gyfun tuag at ymddygiad, presenoldeb a lles; stad ysgolion sy’n addas i bwrpas; ffonau clyfar mewn ysgolion a sector addysg uwch cynaliadwy. Hyderwn y cawn gyfrannu at y camau cychwynnol yn y meysydd hyn, yn ogystal â rhannu ein pryderon a’n dyheadau ehangach gyda’r Gweinidog Addysg newydd, pan fydd wedi ei benodi. Cynhaliwyd ein Cynhadledd Flynyddol ganol mis Ebrill ac yn y Gynhadledd honno pasiwyd nifer o gynigion y byddwn, gobeithio, yn gallu eu rhannu a’u trafod gyda’r Gweinidog.
Mae’r cyfnod hwn yn gyfnod newydd, cyffrous yn hanes Cymru. Yng nghanol y cyffro a’r gobaith, rydym am bwysleisio pa mor bwysig yw hi i’r Llywodraeth newydd roi ystyriaeth ddifrifol i’r sector addysg, fel y maent wedi ei addo. Mae’r Prif Weinidog newydd eisoes wedi nodi fod ganddo ‘yr awch i wneud gwahaniaeth i’r hyn sy’n bwysig i fywydau pobl.’ Byddwn yn barod i gydweithio, i herio a’i ddal i gyfrif.
CYDYMDEIMLAD
8 Ionawr 2026
Trist oedd clywed y newyddion yr wythnos hon am farwolaeth John Hopkin Evans a fu’n aelod gweithgar o’r undeb. Ef oedd Llywydd UCAC rhwng 1984 ac 1985.
Estynnwn ein cydymdeimlad dwys i'w deulu a’i ffrindiau.
